Zaburzenia odżywiania u nastolatków to problem, z którym mierzy się coraz więcej młodych ich rodziców. Utrata wagi, nadmierne objadanie się, złe samopoczucie i wycofanie z relacji to tylko niektóre z objawów, które mogą wskazywać, że nastolatek potrzebuje wsparcia i pomocy specjalisty. Sprawdź, jak mu pomóc.
Jakie zachowania mogą sygnalizować anoreksję lub bulimię u młodzieży?
Zaburzenia odżywiania są jednymi z najczęściej występujących problemów wśród dzieci i młodzieży, które mogą dotyczyć nawet 14 milionów osób, w tym dzieci i nastolatków na całym świecie. Jednym z najczęściej występujących zaburzeń odżywiania jest anoreksja u nastolatków, która objawia się intensywnym lękiem przed przytyciem, zniekształconym obrazem własnego ciała i celowym ograniczaniem jedzenia. Statystyki anoreksji pokazują, że w Polsce na tą chorobę może cierpieć blisko 2% dziewcząt i podobny odsetek chłopców. Dzieci chore na anoreksje najczęściej:
- unikają posiłków;
- chcą osiągnąć jak najniższą możliwą wagę;
- są przekonane o tym, że mają nadwagę;
- mają niską samoocenę.
Drugim zaburzeniem jest bulimia, która dotyczy tysięcy osób. W przeciwieństwie do anoreksji dzieci chore na bulimię mają napady objadania się, po których prowokują wymioty, biegunkę lub poddają się głodówce. Ale to nie wszystko. Inne objawy które mogą wskazywać na bulimię u dziecka to m.in.:
- jedzenie w tajemnicy;
- nadmierna koncentracja na wadze;
- wahania nastroju;
- intensywne ćwiczenia po każdym posiłku.
Czy nagłe zmiany w wadze zawsze oznaczają zaburzenie odżywiania?
Zaburzenia odżywiania najczęściej wiążą się z gwałtownym spadkiem lub wzrostem masy ciała. Rzeczywiście, osoba, która w ciągu kilku tygodni znacząco schudła bądź przytyła może zmagać się z zaburzeniami odżywiania, nawet o tym nie wiedząc. Jednak nie zawsze tak jest.
Gwałtowne zmiany w wadze mogą wskazywać na inne problemy zdrowotne. Duży spadek masy ciała może objawem między innymi nieleczonej cukrzycy. Osoby chore na cukrzyce mogą czuć wzmożone pragnienie, zmęczenie, suchość w ustach i mieć zwiększony apetyt, co wynika z podwyższonego stężenia glukozy we krwi i niedoboru insuliny. W takim przypadku większy apetyt i trudności z wagą nie są objawem problemów z odżywianiem u nastolatków, a rozwijającą się chorobą.
Brak apetytu u nastolatków może z kolei wynikać z problemów z tarczycą. Nadczynność tarczycy to sytuacja, gdy produkuje ona za dużo hormonów odpowiedzialnych m.in. za pracę układu pokarmowego. W takiej sytuacji organizm zaczyna zbyt szybko spalać energię i przyspiesza metabolizm, co prowadzi do szybkiego chudnięcia i osłabienia.
Do nagłych zmian w wadze mogą doprowadzić też inne przyczyny, w tym depresja, problemy ze stresem, trudności z hormonami lub przyjmowane leki. Ważne, by w tej sytuacji zgłosić się do lekarza i wykonać odpowiednie badania. Zrozumienie przyczyny zmian w wyglądzie i samopoczuciu pozwoli na skuteczną terapię.
Jak rozmawiać z nastolatkiem, gdy podejrzewasz problem z jedzeniem?
Zaburzenia odżywiania u dzieci i młodzieży to problem, który dotyka coraz więcej rodzin. Z tego powodu rodzice zgłaszający się do naszej kliniki zastanawiają się, jak pomóc nastolatce z zaburzeniami odżywiania lub nastolatkowi zmagającymi się z podobnymi trudnościami.
Po pierwsze, blokada psychiczna przed jedzeniem może mieć wiele przyczyn, od niezrozumienia, po problemy w szkole aż do zaburzeń hormonalnych. W tym czasie trzeba okazać dziecku zrozumienie i mieć świadomość, że jest to dla niego trudne. Warto powiedzieć dziecku, że nie jest samo z tym problemem, że jego uczucia są ważne i że wspólnie możecie poszukać pomocy. Rozmowa powinna być spokojna, bez oceniania i nacisku. Zamiast krytyki lepiej zadawać pytania, by zrozumieć, co się u niego dzieje.
Zaburzenia jedzenia u dzieci często prowadzą też do osłabienia organizmu a nawet jego uszkodzenia. Dlatego jeśli uważasz, że twoje dziecko może być w stanie zagrożenia życia, nie czekaj i koniecznie zabierz go do lekarza. Gdy doktor stwierdzi problemy z odżywianiem, może dać skierowanie na psychoterapię zaburzeń odżywiania do poradni zdrowia psychicznego. Psychoterapia pomoże dziecku zrozumieć przyczyny problemu i zwiększyć samoświadomość.
Kiedy zwrócić się po pomoc do psychodietetyka lub psychiatry dziecięcego?
W przypadku problemów z odżywianiem u nastolatków warto zgłosić się po pomoc do psychodietetyka dziecięcego. To specjalista, który zajmuje się terapią odżywiania u dzieci i nastolatków. W szczególności psychodietetyk pozwala zrozumieć przyczyny nadmiernej sytości lub dążenia do ciągłej utraty wagi, dobrać odpowiednią dietę dla osób z zaburzeniami odżywiania i w bezpieczny sposób wrócić do zdrowia.
Inne problemy, takie jak selektywne zaburzenia odżywiania, mogą być leczone u lekarza psychiatry. Wizyta u psychiatry od zaburzeń odżywiania pozwala na wychwycenie przyczyn trudności, ocenę stanu psychicznego dziecka i zaplanowanie odpowiedniego leczenia zaburzeń odżywiania w przyszłości, na przykład przez farmakoterapię.
Wszystkie osoby zmagające się z zaburzeniami odżywiania oraz ich bliskich zapraszamy na konsultację do naszych specjalistów. W Klinice LMC w Poznaniu do Państwa dyspozycji pozostają psycholog dziecięcy i młodzieży, psychoterapeuta oraz lekarz psychiatra dla dorosłych i dla dzieci. By umówić się na wizytę, wystarczy skontaktować się z naszą recepcją lub wypełnić formularz rejestracyjny dostępny na stronie głównej.
Bibliografia:
- Anoreksja i bulimia. Raport Ministerstwa Zdrowia. https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/anoreksja-i-bulimia
- Jacobs-Pinson, E. (2024). 24+ Bulimia Nervosa Facts and Statistics That Might Surprise You. Crown Counseling.
- Kotwas, A., Karakiewicz-Krawczyk, K., Zabielska, P., Jurczak, A., Bażydło, M., & Karakiewicz, B. (2020). Występowanie zaburzeń odżywiania wśród uczennic szkół ponadgimnazjalnych. Psychiatria Polska, 54(2).