+48 784 355 472
Leczymy |

Zaburzenia psychiczne kobiet w związku z porodem

Ciąża to dziewięć miesięcy oczekiwania na nowego członka rodziny. Przygotowania, wicie gniazda, łóżeczko, wyprawka, pierwsze wyobrażenia dotyczące macierzyństwa. Kiedy przychodzi ten wyczekiwany dzień w kobiecie pojawia się mieszanka wielu emocji. Strach, smutek, złość, zaskoczenie i radość przewijają się podczas porodu. Przez kolejne tygodnie można spodziewać się huśtawki nastrojów, jest to bowiem naturalnie bardzo intensywny pod względem emocjonalnym okres. Warto zadbać o młodą mamę, ponieważ jej stan psychiczny może przyczynić się przede wszystkim do długotrwałego cierpienia, ale również do zaburzenia relacji z dzieckiem czy mężem. Bardzo często matki chcą być dzielne i wzbraniają się przed jakąkolwiek pomocą z zewnątrz. W niektórych przypadkach jest ona niezbędna. Kiedy mamy do czynienia z normą, a kiedy warto zwrócić się do specjalisty?

Baby blues, smutek poporodowy

Tzw. baby blues to stan obniżenia nastroju trwający od kilku do kilkudziesięciu dni, zaczyna się zazwyczaj w okolicach 3-5 dnia po porodzie i związany jest ze zmianami hormonalnymi i trudnościami związanymi z podjęciem nowej roli przez kobiety. Dochodzi do tego ból ran po porodzie oraz nawał pokarmu, połączony czasem z bólem piersi, brodawek. Ok. 80% kobiet doznaje okresowego przygnębienia po porodzie. Czas połogu nadal jest tematem tabu, ostatni czas przyniósł spore zmiany w postrzeganiu macierzyństwa i porodu, coraz częściej mówi się nie tylko o blaskach ale i cieniach związanych z posiadaniem dzieci. Połóg powoli dołącza do tematów, w których częściej stawia się na szczerość niż zakłamywanie rzeczywistości. Jest to trend, który może pokazać świeżo upieczonym mamom, że to co czują czy jak wyglądają jest normalne.

Objawy

baby blues to przede wszystkim:

  • obniżenie nastroju,
  • problemy ze snem,
  • chwilowy spadek apetytu,
  • drażliwość,
  • płaczliwość,
  • chwiejność emocjonalna,
  • wrażliwość na bodźce.

Radość matki z narodzin przeplata się ze strachem o to, jak sobie poradzi w nowej roli. Baby blues mija po kilkunastu, maksymalnie 30 dniach, jest wpisany w połóg jako fizjologiczna reakcja organizmu na poród, jednak warto obserwować czy objawy się nie nasilają. Warto zadbać o pomoc dla młodej mamy, wyręczyć ją w codziennych obowiązkach i wesprzeć emocjonalnie.

Depresja poporodowa

Są jednak sytuacje, kiedy przygnębienie nie mija, kiedy zdanie wypowiedziane przez mamę, przyjaciółkę, koleżankę z pracy  “przejdzie ci, wszystkie to przechodziłyśmy” staje się bardziej krzywdzące niż pomocne. Niestety, nie zawsze przechodzi. Z depresją mamy do czynienia, kiedy obniżony nastrój trwa dłużej niż miesiąc. Szacuje się, że na depresję poporodową może chorować nawet ok. 20% młodych matek. Jest to sytuacja, w której zdecydowanie zaleca się pomoc u specjalisty.

Objawy

które pomagają w rozpoznaniu depresji poporodowej:

  • cechuje się obniżonym nastrojem powyżej miesiąca;
  • występuje izolacja od otoczenia,
  • negatywne myśli,
  • ciągły stan przygnębienia,
  • obojętność wobec dziecka,
  • bezsenność,
  • bezsilność, brak energii,
  • natrętne myśli związane z przekonaniem, że jest się złą matką, że niewystarczająco dobrze zajmuje się dzieckiem,
  • myśli o zamiarze skrzywdzenia dziecka,
  • nasilone lęki związane z własnym zdrowiem i zdrowiem dziecka,
  • poczucie winy,
  • myśli samobójcze.

Przyczyny

Określenie przyczyny wystąpienia depresji poporodowej jest indywidualne, każda historia jest inna. Na pewno punktami wspólnymi we wszystkich przypadkach są gwałtowne zmiany hormonalne i duże napięcie spowodowane wymaganiami nowej roli. Jako czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia depresji poporodowej określa się: długi, wyczerpujący poród, wystąpienie powikłań, problemy zdrowotne dziecka, wcześniejsze poronienia, brak wsparcia otoczenia, przebyte przez kobietę wcześniejsze zaburzenia nastroju.

Leczenie i rokowania

Podstawą leczenia depresji jest psychoterapia połączona z psychoedukacją. W stanach bardziej nasilonych zaleca się konsultację psychiatryczną w celu ustalenia czy konieczne jest włączenie leków przeciwdepresyjnych. Często mamy martwią się się o łączenie laktacji z zażywaniem leków, lekarz po wnikliwej konsultacji pomoże podjąć decyzję, która będzie najlepsza dla matki i dziecka. Podjęcie leczenia depresji jest bardzo ważne, nieleczona w niektórych przypadkach prowadzi nawet do samobójstwa.

Psychoza poporodowa

Psychoza poporodowa to bardzo poważna choroba. Cierpiąca osoba nie potrafi adekwatnie postrzegać samą siebie i otaczającą ją rzeczywistość. Mogą występować urojenia. Występują ona 1-2 razy na 1000 porodów, jest dość rzadka, ale bardzo niebezpieczna. Wymaga natychmiastowego leczenia, zazwyczaj połączonego z hospitalizacją. Pierwsze objawy występują zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni po porodzie.

Objawy

Zazwyczaj psychoza rozwija się bardzo gwałtownie, pierwsze objawy to brak snu oraz niepokój. Inne objawy towarzyszące psychozie poporodowej to:

  • pobudzenie,
  • brak apetytu,
  • drażliwość,
  • myśli dotyczące skrzywdzenia dziecka,
  • obojętność wobec dziecka, unikanie kontaktu z nim,
  • podejrzliwość wobec innych osób,
  • omamy, urojenia (np. głosy namawiające do zabicia dziecka),
  • nieadekwatne postrzeganie siebie i rzeczywistości,
  • płacz lub śmiech w nieadekwatnej sytuacji,
  • myśli samobójcze lub dzieciobójcze.

Przyczyny

Jako przyczynę powstawania psychozy poporodowej określa się gwałtowne zmiany hormonalne w ciele kobiety. Występuje ona częściej u kobiet z chorobą afektywną dwubiegunową.

Leczenie i rokowania

Psychoza jest bardzo poważną chorobą wymagającą często hospitalizacji ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa matce i dziecka. Leczenie polega na podaniu leków przeciwpsychotycznych i stabilizatorów nastroju. W procesie diagnozy konieczne jest między innymi wykonanie morfologii, oceny czynności tarczycy oraz oznaczenie stężeń wapnia, witaminy B12 i kwasu foliowego.

Poporodowy zespół stresu pourazowego

Zespół stresu pourazowego może wystąpić u kobiet, których poród był wyjątkowo wyczerpujący, trudny, w ich odczuciu przeżywany jest jako wydarzenie traumatyczne. Może wystąpić bezpośrednio po porodzie lub kilka dni czy nawet miesięcy po nim.

Objawy

Do objawów zespołu stresu pourazowego należą:

  • uporczywe nawracające myśli dotyczące porodu,
  • ponowne przeżywanie urazu w koszmarach,
  • bezsenność, zaburzenia snu,
  • luki w pamięci dotyczące porodu,
  • nasilone lęki przy sytuacjach mający jakikolwiek związek z porodem (np. wizyta u lekarza),
  • lęk przed zajściem w ciąże,
  • poczucie winy,
  • żal do siebie lub otoczenia.

Powyższe objawy muszą utrzymywać się powyżej miesiąca, jeśli występują krócej to mamy do czynienia z ostrą reakcją na stres.

Przyczyny

Wystąpienie poporodowego zespołu stresu pourazowego dochodzi zazwyczaj w sytuacji bardzo długiego, bolesnego porodu lub zagrażającego życiu matki lub dziecka. Nie bez znaczenia jest to, jak osoba była traktowana na sali poporodowej – wrogość personelu, brak wsparcia, unieruchomienie mogą zwiększać prawdopodobieństwa przeżycia traumy przez rodzącą.

Leczenie

Często trauma poporodowa mija samoistnie. Są jednak sytuacje (jeśli cierpienie jest bardzo silne lub długotrwałe), że wsparcie bliskich nie wystarczy. Zaleca się konsultację psychologiczną. Formą leczenie PTSD jest przede wszystkim psychoterapia, w bardzo uciążliwych sytuacjach dla mamy włączane są leki przeciwlękowe.

Pierwsze miesiące macierzyństwa są bardzo ważnym okresem dla każdej matki. Warto być uważnym na wszelkie niepokojące objawy, często bowiem zgłoszenie do specjalisty się po pomoc jest dla kobiety postrzegane jako porażka, a właśnie ta droga jest bardzo często jedynym słusznym rozwiązaniem.

Umów się już dziś!


Rejestracja

W celu umówienia się na wizytę, prosimy o kontakt telefoniczny pod numerem:

+48 784 355 472

ul. Gwarna 13/16
Poznań