Jak należy dbać o zdrowie psychiczne w pracy? Poradnik

Praca to duża część naszego życia. Spędzamy w niej wiele godzin, wykonując obowiązki, pomagając innym lub tworząc produkty. Bez względu na to, czym się zajmujemy, ważne jest, aby czuć satysfakcję z tego, co robimy. Zdrowie psychiczne wpływa nie tylko na pracę, ale też na życie prywatne i relacje z innymi. Jak więc o nie zadbać każdego dnia?

Jak rozpoznać pierwsze oznaki stresu zawodowego?

Zdrowie psychiczne w pracy to ważny element każdego zawodu. Dobre relacje i satysfakcja z zadań pozwalają na większą efektywność i zaangażowanie. Niestety, według danych … coraz więcej Polaków doświadcza stresu w pracy zawodowej, który obniża ich produktywność i wpływa na zdrowie psychiczne. Pierwsze oznaki stresu zawodowego mogą obejmować:

• ciągłe napięcie i rozdrażnienie;
• problemy z koncentracją;
• spadek efektywności;
• poczucie przytłoczenia;
• poczucie bezsilności.

Napięcie w pracy może też prowadzić do przewlekłego zmęczenia, bólu głowy, problemów ze snem a nawet do depresji. Dlatego każdy pracodawca powinien dbać o samopoczucie pracowników i zlecać im zadania odpowiednie do zajmowanego stanowiska.

Czy krótkie przerwy naprawdę poprawiają kondycję psychiczną?

Według Kodeksu pracy każdy pracownik w ciągu dnia ma prawo do skorzystania z przerwy. Pracodawcy nie mogą jej zabronić. Przerwy w pracy pomagają nabrać sił, zredukować napięcie i poprawić koncentrację. Dzięki przerwom pracownik czuje się lepiej i jest bardziej efektywny.

Według badań z 2022 r. pracownicy umysłowi powinni co godzinę robić 5-minutową przerwę od obowiązków. Oderwanie się od zadań poprawia samopoczucie i ułatwia koncentrację. Dodatkowo, jeśli pracownik pracuje przy komputerze, może w trakcie przerwy zregenerować swój wzrok.

Inne badania przeprowadzone przez niemieckich naukowców potwierdziły, że pracownik powinien co godzinę robić kilkuminutowe przerwy w pracy. Niezależnie od wieku, płci czy zawodu krótki odpoczynek zwiększa wydajność i samopoczucie bez spadku motywacji.

Jak negocjować z pracodawcą elastyczne warunki pracy?

Innym czynnikiem, który może pomóc zwiększyć efektywność pracownika są elastyczne warunki pracy. Wielu pracodawców w Europie pozwala pracownikom na elastyczny czas pracy i wykonywanie zadań z domu. Takie ustępstwa ze strony pracodawcy pozwalają na budowanie zaufania, zwiększenie aktywności pracownika i poprawę jego samopoczucia. Według badań przełożeni, którzy pozwalają na elastyczne warunki pracy, cieszą się większą sympatią wśród współpracowników niż ci, którzy na to nie pozwalają.

Chęć elastycznych warunków pracy warto zgłosić swojemu szefowi. By to zrobić, warto wyjaśnić swoją sytuację, np. chęcią zwiększenia efektywności. W szczególności warto zwrócić uwagę na długie dojazdy do biura, które są męczące. Argumentując swój wniosek, warto zwrócić uwagę na dotychczasowe osiągnięcia, motywację i zaangażowanie. Twój szef powinien wiedzieć, że elastyczne warunki pracy pozwolą Ci zwiększyć efektywność i zadowolenie z życia.

W jaki sposób planować dzień, aby uniknąć wypalenia?

Mówiąc o zdrowiu psychicznym w miejscu pracy warto wspomnieć o odpowiednim harmonogramie dnia. Dobry plan pozwala na monitorowanie zadań i zwiększa poczucie bezpieczeństwa. Jasno określone priorytety pomagają lepiej zarządzać czasem, ograniczyć stres i uniknąć przeciążenia. Jak zatem zrobić dobry plan dnia?

• Zapisz wszystkie zadania – uwzględnij zarówno duże projekty, jak i małe zadania, takie jak przerwa na posiłek.
• Ustal priorytety – określ, które zadania są najważniejsze i musisz je od razu zrobić.
• Podziel większe zadania na etapy – duże zadanie, które zajmuje cały dzień, może wyglądać przytłaczająco. Warto je podzielić na mniejsze kroki, dzięki którym zadanie wydaje się mniej przytłaczające i łatwiejsze do zrobienia.
• Uwzględnij przerwy – pamiętaj, że krótki odpoczynek pomaga zachować energię.
• Zostaw krótki czas na nieprzewidziane sytuacje – na przykład opóźnienia lub nagłe spotkania.
• Podsumuj wykonane zadania – krótkie podsumowanie na koniec dnia pozwala sprawdzić, co można poprawić kolejnego dnia.

Psychika ludzka lubi, gdy dzień jest przewidywalny. Zagrożenia wytrącają nas z rytmu i powodują chaos. Wprowadzenie rutyny pomaga zwiększyć efektywność bez szkody dla zdrowia psychicznego.

Czy mindfulness w biurze jest skuteczne i jak zacząć?

Coraz częściej psycholodzy zalecają stosowanie technik mindfulness w życiu zawodowym. Są to techniki, które poprawiają uważność, pomagają obniżyć poziom stresu i lepiej radzić sobie z napięciem. Podczas gdy stres w pracy i zdrowie psychiczne często idą w parze, techniki mindfulness pozwalają zatrzymać się na chwilę, poznać własne emocje i ograniczyć wpływ problemów w pracy na własne życie.

Analizując badania naukowe naukowcy ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie wykazali, że techniki mindfulness zwiększają wydajność i odporność psychiczną pracowników. Dodatkowo regularne stosowanie technik świadomości zwiększa zdolność do podejmowania decyzji i sprzyja kreatywności.

Techniki mindfulness można stosować zarówno w domu, jak i w pracy. Jedną z najprostszych technik jest świadome oddychanie, czyli skupienie uwagi na spokojnym, głębokim oddechu przez kilka minut. Taka praktyka pozwala obniżyć napięcie i poprawić koncentrację nawet w trakcie intensywnego dnia.

Skutecznych technik mindfulness można się też nauczyć u psychologa w Klinice LMC w Poznaniu.

Jak budować wspierające relacje z zespołem i przełożonym?

Mówiąc o tym, jak praca wpływa na zdrowie psychicznie, nie można pominąć znaczenia relacji. Według badań opublikowanych przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne dobre relacje z szefem znacząco obniżają poziom stresu i zapewniają większe zaangażowanie w prace. Inne badania przeprowadzone na Uniwersytecie Łódzkim wykazały, że pozytywne relacje ze współpracownikami zmniejszają stres i zwiększają radość z wykonywanej pracy.

Dobre relacje w pracy nie rodzą się same. Czasem trzeba je zacząć budować krok po kroku. Warto być uprzejmym i zwracać uwagę na drobne gesty, takie jak zwykłe „dzień dobry” czy pytanie o to, jak minął dzień. Samo powitanie może być jednak niewystarczające. Warto też słuchać tego, co mówią koledzy i koleżanki z zespołu. Czasami zwykłe rozmowy przy kawie mogą być odpowiedzią na pytanie, jak dbać o zdrowie psychiczne w pracy.

Pamiętaj, że nie każda rozmowa od razu pójdzie gładko. W pracy każda osoba jest inna. Jedni są bardziej otwarci na rozmowę, inni niekoniecznie. Mimo trudności pamiętaj, by nie zrażać się do dalszych rozmów. Czasami ktoś może mieć gorszy dzień lub być bardzo zajętym. Zrozumienie, otwartość na innych i umiejętność ciekawej rozmowy to klucz do sukcesu w zawieraniu nowych znajomości.

Kiedy objawy stresu wymagają konsultacji z terapeutą?

Czasami stres w pracy jest tak silny, że pracownik powinien skonsultować się z terapeutą. Proces wypalenia przy zbyt dużym stresie może być dynamiczny i w konsekwencji prowadzić do wypalenia zawodowego i depresji. Dlatego by chronić swoje zdrowie konieczne może być wsparcie specjalisty.

Pracownik powinien zgłosić się do psychologa szczególnie wtedy, gdy:

• stres w pracy zaczyna wpływać na jego życie;
• doświadcza trudności w koncentracji;
• odczuwa silną bezradność i myśli o rezygnacji z pracy;
• ma bóle głowy, bóle brzucha i napięcia mięśni.

Stres w pracy i wypalenie zawodowe to temat, który w gabinecie psychologa pojawia się coraz częściej. W trakcie konsultacji z doświadczonym psychologiem pacjenci mogą dowiedzieć się, dlaczego zdrowie psychiczne jest ważne i jak o nie dbać. Dodatkowo psycholog omawia takie kwestie jak presja zmian a emocje i zdrowie psychiczne w środowisku pracy. Dobry psycholog zapewnia też opiekę pacjentom z pracoholizmem i wypaleniem zawodowym. Dzięki rzetelnej pracy ze specjalistą możliwe jest wyjście z problemu i osiągnięcie pełnej satysfakcji z osiągnięć zawodowych.

Pracownicy zgłaszają też stres w pracy i depresję, co wymaga leczenia u psychiatry. Proces leczenia obejmuje wykonanie badań krwi, diagnozę i farmakoterapię. Najczęściej pacjenci otrzymują specjalne leki na stres i objawy depresyjne. Dodatkowo psychiatra działając według wytycznych promuje kształtowanie postaw prozdrowotnych, dobrą higienę pracy i zapobieganie wypaleniu zawodowemu.

W Klinice LMC wiemy, jak ważne jest zdrowie pracownika. Dlatego zapraszamy wszystkie osoby, które chcą poradzić sobie ze stresem w pracy. Nasza klinika oferuje leczenie stresu i porady specjalistów od rozwoju zawodowego. Serdecznie zapraszamy do zapisów.

Bibliografia:

1. Albulescu P, Macsinga I, Rusu A, Sulea C, Bodnaru A, Tulbure BT. „Give me a break!” A systematic review and meta-analysis on the efficacy of micro-breaks for increasing well-being and performance. PLoS One. 2022 Aug 31;17(8):e0272460.
2. Rogozińska-Pawełczyk, A. (2018). Satysfakcja z pracy a stres zawodowy–wyniki badań ilościowych w 3 jednostkach organizacyjnych urzędu. Medycyna Pracy. Workers’ Health and Safety, 69(3), 301-315.
3. Sugita, L., & Zhao, Z. (2017). Flexible Working Arrangement: Exploring leader prototypicality, endorsement, and employee’s respect in SMEs.
4. Syper-Jędrzejak, M. i Bednarska-Wnuk, I. (2019). Znaczenie mindfulness w miejscu pracy – możliwości pobudzania uważności pracowników. e-mentor, 2(79), 61-67.
5. Wendsche, J., Lohmann-Haislah, A., & Wegge, J. (2016). The impact of supplementary short rest breaks on task performance–A meta-analysis. Sozialpolitik. ch, (2/2016), 2-3.
6. Witczak, A., Kaźmierczyk, J. (2022). Satysfakcja zawodowa a stres zawodowy na przykładzie pracowników banków w Polsce. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

Zobacz także:

Geny a zdrowie psychiczne

Rola rodziny w zdrowiu psychicznym

Związek między zdrowiem psychicznym a zdrowiem fizycznym